Wat is Stress

Stress wordt opgeroepen:
Als we denken dat, datgene wat we moeten doen
niet overeenkomt met wat we denken dat we kunnen of mogen doen.

Het maakt niet uit welke gedachte of gevoel er door ons heen gaat, ons lichaam reageert feilloos en direct op al deze beelden met spanningsveranderingen en chemische reacties.

Stress is een functionele functie in ons hele leven, zeg maar in de hele evolutie van het leven.  Het is een overlevingsreactie om ons vege lijf te redden en het lichaam daarvoor in verhoogde staat van paraatheid te brengen. In ons lichaam spelen er zich in ‘een split second’ honderden chemische reacties af om snel en  accuraat het ‘gevaar’ te ontwijken of aan te vallen. Vallen we echter niet aan of kunnen we iets niet ontwijken dan treedt er een freeze reactie op waar soms voor lange tijd geen ontlading op volgt. Dat  laatste noemen we en wordt dan chronische stress. Het lichaam komt dan niet tot rust maar blijft wat dat item betreft waakzaam, dit belast het lichaam en put het uit, zeker als er frequent onmacht wordt ervaren. Mensen ontwikkelen dan een slecht coping gedrag, zoals dat in de psychologie genoemd wordt.

Ons lichaam is onze ‘dienaar’. Ons lichaam doet vanuit zichzelf niets, het reageert alleen maar op de prikkels die van ons bewuste of onbewuste brein uitgaan.
Het lichaam is net zo onschuldig als het witte filmscherm in de bioscoop. Dat is ook niet verantwoordelijk voor de film die er op vertoond wordt. Door het witte scherm wordt de film alleen maar zichtbaar.
We zien aan iemand of hij blij is of verdrietig, geschrokken is, onzeker is of zelfvertrouwen heeft of erotisch geprikkeld is. We kunnen veel waarnemen aan de manier van ademhalen, het bewegen, de ogen en de stem. Het lichaam is de spiegel van de ziel.

Stelt u zich bijvoorbeeld eens voor dat u een perzik aan het eten bent waarvan het sap u langs je mond druipt en u zal merken dat uw mond zich vult met speeksel.
Of
Beleef eens intens, in uw verbeelding, het gevoel dat u heeft als u
50 meter steil naar beneden dendert in een rollercoaster en u zult merken dat u al een raar gevoel in de maag voelt opkomen.

Iemand die goed voeling met zijn lichaam heeft zal al deze emotionele prikkels in zijn eigen lichaam voelen optreden. Iemand die weinig voeling met het eigen lichaam heeft zal makkelijk aan dit soort fijne lichaamsreacties voorbijgaan.
We zeggen dan:”Die persoon zit niet zo goed in zijn gevoel”

Stress wordt vaak hoofdzakelijk aan het werk gekoppeld en als er lichamelijke klachten zijn komt de ergonomie om de hoek kijken met aangepaste hulpmiddelen, stoelen en bureaus. We zijn, net als alle levende wezen, voortdurend in contact met de ons omringende wereld,  werk of privé, en met onze eigen gedachten uit onze binnenwereld. Ons lichaam reageert op alles wat bij ons emoties oproept en beïnvloed zo dus ons lichaam. Zaken die we aan kunnen, waar we positieve ervaring mee hebben, zullen bij ons over het algemeen geen grote stress oproepen. Juist bij die omstandigheden of gedachten waar we onmacht bij ervaren, de omstandigheden niet kunnen sturen, niet weten hoe we het effectief aan moeten pakken, ervaren we als stress. Wanneer we daar dan niet over communiceren, onze grenzen niet aangeven kan dat uit de hand lopen met een burn-out, indringende lichamelijke klachten enof  mentale problemen zoals angst en paniekaanvallen.

Dieren hebben niet zoiets als een innerlijke dialoog of zelfbewustzijn en zijn daardoor veel beter in staat om met stress om te gaan. Ze doen gewoon en maken zichzelf niet gek met angstige gedachten, halen zich niets in het hoofd, denken en praten ergens niet jaren later nog over na. Want iedere keer als je een oude pijnlijke herinnering ophaalt voel je ook weer de pijn en de onmacht in je lijf als je die ervaring niet adequaat af hebt kunnen handelen. Ook dat is telkens weer een terugkerende stress.

De ene mens is door zijn verleden meer emotioneel belast dan een ander en dat bepaalt voor een belangrijk deel de stress gevoeligheid van iemand. Dit is het gevolg van een  verminderde emotionele veerkracht. Gebeurtenissen die zich voordoen kunnen daardoor bij de een meer spanning oproepen dan bij een ander. Het helpt dan niet om te zeggen “Stel je niet aan” als je niet weet wat de specifieke angstprikkel van iemand werkelijk is. Hierdoor ontstaat vaak veel onbegrip, in de hulpverlening, in de werkverhoudingen, wat de problemen vaak alleen maar groter maakt. Het zijn vaak de ‘niet gestelde vragen’ die een inzicht en oplossing voor een probleem kunnen geven.

Chronische stress kan een ‘killer‘zijn, als het niet gevoeld of  verstaan wordt. Het kan in de loop van de tijd uitgebreide klachten veroorzaken en het afweersysteem uitputten.

Een Post Traumatisch Stress Syndroom is het gevolg van een energetisch slechte verwerking van een als traumatisch ervaren gebeurtenis. Dat hoeft niet alleen met de oorlog te maken te hebben maar kan ook het gevolg zijn van bijvoorbeeld pesten, incest en verder alles wat individueel als lastig, pijnlijk en als onmacht is ervaren. Momenten die in je geheugen gegrift staan en telkens ook weer lichamelijk pijn doen en veel emotionele onrust op roept. Er bestaan nu gelukkig, naast de medische behandeling,  met haptonomie en EFT ook technieken om deze vicieuze cirkel van emotionele pijn snel en effectief op te lossen.

Zie ook: www.stress.org